حماسه های رستم و خاندانش

حماسه های رستم و خاندانش

نسترن صفاری” مظاهر مصفا *** ژاله آموزگار *۰۰۰

چکیده آنچه در این پژوهش مورد مطالعه قرار گرفته است، حماسه های رستم و خاندان اوست. یافته های تحقیق نشان میدهد که داستان رستم، اصلی سکایی دارد و این فرض با نبود نام رستم و زال در اوستا و طرح بسیار کمرنگ حضور این پهلوانان در ادبیات پهلوی، هر چه بیشتر تقویت می شود. تا این قوم با رسیدن به شرق ایران و تغییر نام «زرنگ» به «سیستان»، با خود، آمیخته ای از فرهنگ «دولت شهرهای آسیای مرکزی را به ارمغان آورده اند، فرهنگی که ملهم از بن مایه های ایرانی، یونانی و هندی بود و ضمنا با فرهنگ کوشانی و شکوفایی هنری آن بیگانه نبود فردوسی با توجه به روایات شفاهی و گاه مکتوب شرق ایران و خراسان حماسه های رستم و خاندانش
که گوسان ها (خنیاگران) آن را اشاعه داده بودند و اغلب در عصر او به کتابت در آمده بود . و تبدیل آنها به شعر عروضی، اثری در خشان پدید آورد. فردوسی با کنار گذاشتن پهلوانان کهن، و محور ساختن رستم در تمام داستان های شاهنامه (از زمان منوچهر پیشدادی تا گشتاسب کیانی تقریبا ۷۰۰ سال) سعی در حفظ وحدت اثر حماسی ایران – شاهنامه به داشته است. سلسله نسب های به دست آمده از منظومه های حماسی دیگر (بهمن نامه، فرامرزنامه، برزونامه، جهانگیر نامه) که تقريبا الگوهایی مشابه دارند، این فرض را تقویت می کند که همگی بر اساس یک متن و الگوی واحد، شکل گرفته اند. بیشتر نام های به دست آمده از افراد این خاندان پهلوانی، مربوط به منظومه بهمن نامه است، همچنین تعداد نام های به دست آمده از فرزندان مؤنث این خاندان، در مقایسه با فرزندان ذکور آنها بسیار کمتر است کلیدواژه ها: اسطوره، حماسه، رستم، خاندان رستم، گرشاسب، زال، سام.
، زال، سام.

مقدمه

از آنجایی که خاندان سام یا رستم از بزرگ ترین و نام آورترین خاندان های پهلوانی حماسه های ایرانی است و اینکه حماسه های رستم و خاندانش از قدیم الایام تا به امروز، سخت مورد علاقه و توجه مردم بوده است؛ بنابراین بیشترین تحقیقات انجام شده درباره خاندان های پهلوانی ایران، بر روی این خاندان متمرکز شده است.
اما مشکلی که وجود دارد، این است که تقریبا تمام تحقیقات انجام شده درباره این خاندان پهلوانی، تک بعدی بوده و تنها به شخصیت رستم یا گرشاسب پرداخته اند و این پژوهش ها نه در بستر حماسه، بلکه در قلمرو اسطوره و یا تاریخ بوده است و در هیچ یک از تحقیقات انجام شده، به این خاندان به صورت یک کل، نگریسته نشده است. این اشکال از آنجا ناشی می شود که تمام توجهات، فقط معطوف به شاهنامه بوده است و چون یگانه قهرمان محوری آن، رستم بوده، بنابراین بیشتر تحقیقات، راجع به این شخصیت حماسی انجام شده است.برای بررسی بهتر حماسه های رستم و خاندانش، ابتدا باید به سؤال های زیر پاسخ دهیم رستم به عنوان نماینده خاندان پهلوانان سیستان، در عصر تدوین حماسه های ملی کیست؟ اسلاف و اخلاف او کیستند؟ آیا نام او و افراد خاندانش در اوستا و متون پهلوی
(کهن نامه ی ادب پارسی، سال اول. شماره ی
اول بهار و تابستان ۱۳۸۹)

لینک دانلود مقاله :http://ensani.ir/file/download/article/20120504173950-9043-4.pdf

درباره modir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

Call Now Button